نگاه امام صادق (ع) به اقتصاد
تعداد بازدید : مرتبه
بسم الله الرحمن الرحیم

در آستانه میلاد مبارک حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلّم) و حضرت امام صادق (علیه السلام) هستیم.این روز عزیز رو پیشاپیش خدمت تموم مسلمونا تبریک میگم.

اقتصاد ، امروزه یکی از مهمترین مقولات بشریه.اسلام هم نگاه ویژه ای به اقتصاد و فعالیتهای اقتصادی داشته و در این مورد راهنمایی ها و دستورات جالبی داره.شاید مهمترین دستور اسلام در مورد اقتصاد ، دوری از ربا و معاملات ربوی باشه ولی مطمئنا به اینجا ختم نمیشه بلکه وقتی به سیره و رفتار پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلّم) و ائمه اطهار (علیهم السلام) می نگریم نکات جالبی رو میبینیم که هریک میتونه برامون چراغ راه باشه.

اول باید ببینیم تعریف این بزرگواران از اقتصاد چیه؟ آیا اونا هم مثل غربیها اقتصاد رو فقط در بهره وری میدونن یا مؤلفه های دیگری هم در مورد اقتصاد وجود داره؟

کلا اسلام تمام فعالیتها رو در مسیر تعالی بشر میپذیره ؛ پس تمامی فعالیتها تا جایی مجازه که در این مسیر ، بشر رو کمک کنه و الّا اگه مانع باشه ، اسلام اونو نمی پذیره و دستور به گذر از اون میده.البته این مسأله هم برمیگرده به ایدئولوژی و تفکر اسلام . تفکر اسلامی ، برنامه ای برای انسان ارگانیزه کرده که بشر رو در مسیر تعالی و رسیدن به رضایت الهی قرار بده و از هر کمکی در این راه دریغ نکرده و هر برنامه ای که اسلام برای انسان ترتیب داده در راه نیل به اون هدفه ؛ نتیجه اینکه اقتصاد هم در سایه همین نگاه تعریف میشه.

طبق گفته فوق ، اسلام با دنیا و پول و فعالیت اقتصادی مخالف نیست ولی همه اینا رو بعنوان وسیله نیل به یه هدف دیگه میخواد نه اینکه اینا اصل بشه و موضوعیت پیدا کنه . همه اینا مثل ایستگاهی هستن که بشر برای رسیدن به هدف باید از اونا عبور کنه ، نه اینکه در همون ایستگاه بمونه و اونو برا خودش نهایت فرض کنه.

امام صادق (علیه السلام) مؤلفه های بسیاری در این مورد معرفی کردن که بعنوان نمونه به چند مورد اشاره میکنم:

1-المؤمن حسن المعونة، خفیف المؤونة، جید التدبیر لمعیشتة، لا یلسع من حجر مرتین.1
ترجمه : مؤمن در یارى كردن زیباست (و به زیباترین صورت دیگران را یارى مى‏كند)، كم تكلّف است (و دیگران را به زحمت نمی اندازد) و زندگى اش را خوب اداره مى‏كند و از یك سوراخ دو بار گزیده نمى‏شود (تجربه بار اول برایش كافى است).

از این یه روایت میشه این نتیجه ها رو گرفت:
الف) مومنین طبق این حدیث ، کمک کار هم هستن و به بهترین وجه همدیگر رو یاری میدن ؛ یعنی مثلا وقتی یه راه خوب اقتصادی رو پیدا میکنن سعی میکنن اونو در اختیار همدیگر قرار بدن تا بقیه هم استفاد کنن ، وقتی یه مدل کار کردنی رو پیدا میکنن که سود بیشتری بده اونو در اختیار همدیگه قرار میدن.

ب) مومنین برای همدیگه مایه اذیت نیستن بلکه مایه خیر و برکتن و سربار همدیگه نیستن. وقتی در جامعه ای کسی سربار دیگری نباشه ، اون جامعه خیلی از مشکلات رو نخواهد داشت. وقتی بجای خرج کردن امکانات در تجملات و تکلّفات ، در جایی خرج بشه که استفاده ای کارا داشته باشه این میشه زندگی بی تکلّف و رو به جلو . وقتی به زندگیامون یه خورده دقت کنیم میبینیم چقدر خودمون رو تو تکلف میندازیم . وقتی ماشین نداریم تلاش میکنیم یه ماشین بخریم ؛ بعد از کلی زور زدن بالاخره یکی میخریم اما مگه تموم شد؟ نه بلکه بعد یه مدت می خواهیم ماشین رو ارتقا بدیم ، بازم تلاش میکنیم تا بهترش کنیم و بعد بازم تلاش میکنیم تا بهترش کنیم بازم بازم بازم....

ج) زندگی مومنین اون موقعی که بدونن دارن چی کار میکنن و برای چه میکنن ، بهتر میشه . اونا زندگی میکنن تا به تکامل برسن و نه فقط برای لذاّت آنی.

د) مومنین اهل تفکر و استفاده از تجربه هستن و یه اشتباه رو دو بار مرتکب نمیشن.این خیلی مهمه که انسان اشتباهات رو تکرار نکنه.مثلا وقتی ببینیم که فلانی با ربا گرفتن بدبخت شد دیگه ربا (نعوذ بالله) نگیریم . وقتی میبینیم با دروغ و دغل بازی نمیشه تو فعالیت های اقتصادی موفق بود (چرا که اعتماد حرف اصلی رو در اقتصاد و بازار میزنه) دیگه نباید دنبال دوز و کلک بود . وقتی ببینیم کشورهایی که در که مالیات دادن به دولت ، منضبط عمل میکنن و کشورشون پیشرفت میکنه مومنین هم با اطمینان خاطر به پرداخت مالیات میپردازن . وقتی میبینیم شفافیت در قانون باعث پیشرفته ، مومنین هم باید در وضع قوانین ، دقت در شفافیت اونا بکنن و جلوی رانت خواری رو بگیرن.

همه این نتایج رو از این یه حدیث میشه گرفت و به اینجا هم ختم نمیشه.

کمی دقت در سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلّم) و ائمه طاهرین (علیهم السلام) میتونه سعادت این دنیا و اون دنیا رو برامون رقم بزنه.

میخواستم احادیث بیشتری بیارم ولی دیگه فکر کنم اون موقع زیاد طولانی بشه و به همین یه حدیث بسنده میکنم ، تا باشه ببینیم بعدا ان شاء الله ادامه شو میدیم.

موفق و مؤیّد باشید.

----------------------------
1:وسائل الشیعه ج 15 ص 193




طبقه بندی: سیره اقتصادی پیشوایان، 
برچسب ها: امام صادق، حدیث اقتصادی، پیامبر و ائمه، اقتصاد، اسلامی، وسائل الشیعه،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ شنبه 7 بهمن 1391 توسط : حجت پورمحمد
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic