اسلام؛ آیین دوستی و محبت
تعداد بازدید : مرتبه

پیامبر دوستی و مهربانی

نظام اخلاقی آیین مقدس اسلام و سیره و اخلاق پیامبر اکرم(صلی‌اللّه‌علیه‌وآله) عمومی بود و تمام انسان‌ها را در بر می‌گرفت و هرگز این دوستی، محبت و رفق و مدارا منحصر به مسلمانان نبوده است؛ بلکه اخلاق و مهربانی پیامبر اکرم(صلی‌اللّه‌علیه‌وآله) عمومی بود و همه مردم را در بر می‌گرفت، حتی کفار مکه نیز مشمول رأفت و مهربانی پیامبر رحمت(صلی‌اللّه‌علیه‌وآله) بودند و حضرت هرگز به آنان با نگاه تنفرآمیز و غضب آلود نمی‌نگریست.


از نظراسلام تمامی انسان‌ها چه مسلمان و چه اهل کتاب و حتی کفار، خلیفه بالقوه خداوند متعال در روی زمین هستند و دارای احترام و کرامت ذاتی؛ قرآن کریم در این باره می‌فرماید: «اِنَّی جَاعِلٌ فِی اَلارضِ خَلیفَه[بقره/30]من در زمین جانشین قرار دادم» و «وَ لَقَد کَرَّمنَا بَنی آدَمَ[اسراء/70] ما به فرزندان آدم کرامت بخشیدیم».

قرآن کریم درباره دوستی و نهی از دشمنی بین مسلمانان و کفاری که قصد تعرض به مسلمین و دشمنی با اسلام را ندارند می‌فرماید:« عَسَى اللَّهُ أَن یَجْعَلَ بَیْنَكُمْ وَبَیْنَ الَّذِینَ عَادَیْتُم مِّنْهُم مَّوَدَّةً وَاللَّهُ قَدِیرٌ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ[ممتحنه/7] امید است كه خدا میان شما و میان كسانى از آنان كه [ایشان را] دشمن داشتید، دوستى برقرار كند و خدا تواناست و خدا آمرزنده مهربان است». و در آیه بعد از همین سوره خداوند مسلمانان را سفارش به نیکی و رعایت عدالت نموده و می‌فرماید : «[اما] خدا شما را از كسانى‌كه در [كار] دین با شما نجنگیده و شما را از دیارتان بیرون نكرده‏‌اند، باز نمى‏‌دارد كه با آنان نیكى كنید و با ایشان عدالت ورزید زیرا خدا دادگران را دوست مى‏‌دارد».

پیامبر رحمت(صلی‌اللّه‌علیه‌وآله) نیز به تبعیت از قرآن کریم، در برخورد با غیر مسلمانان نیز در نهایت رأفت و مهربانی و احترام، رفتار و برخورد می‌کردند، چنان‌که وقتی یک جنازه یهودی را آوردند، حضرت به احترام آن بلند شد و اصحاب با تعجب گفتند: آن جنازه یهودی است و پیامبر فرمود:« هر زمان جنازه‌ای دیدید به احترام آن برخیزید».[1] و یا زمانی‌که حضرت متوجه شدند همسایه یهودی‌شان در بستر بیماری افتاده به عیادت‌شان رفتند.[2]

امیرالمومنین(علیه‌السلام) نیز این چنین بودند و در نامه‌ای به استان‌دار خود، یعنی «مالک اشتر» نوشتند، این‌چنین فرمودند: «ای مالک قلبت را از رحمت و محبت و لطف به مردم آکنده کن...زیرا مردم دو قسم‌اند: یا مسلمان و برادر دینی تو و یا غیر مسلمانان که در اصل آفرینش مانند تو هستند».[3]

بنابراین، از نظر اسلام غیر مسلمانان هم از حقوق انسانی برخوردار هستند و رعایت عدالت و اخلاق خوش و حسنه و نیکی کردن به آنان اصلی از اصول اسلامی می‌باشد؛ البته این بدان معنا نیست که مسمانان مجاز هستند، با غیر مسمانان بدون هیچ حد و مرزی ارتباط برقرار کنند، بلکه قرآن در جای خود به مسلمانان هشدار داده: «لاَّ یَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكَافِرِینَ أَوْلِیَاء مِن دُوْنِ الْمُؤْمِنِینَ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِكَ فَلَیْسَ مِنَ اللّهِ فِی شَیْءٍ [آل عمران/28] مؤمنان نباید كافران را به جاى مؤمنان دوست و سرپرست خود بگیرند و هر كه چنین كند در هیچ چیز [او را] از [دوستى] خدا [بهره‏‌اى] نیست». این آیه در صدد نهی از نفس ارتباط و اخلاق حسنه نیست، بلکه نهی از قرار دادن آنان به عنوان محبوب و هم‌راز و به تعبیر المیزان نهی از امتزاج روحی می‌باشد.[4] تا راه هرگونه تسلط و چیره شدن بر جان، مال و فکر مسلمانان را ببندد.

درواقع باید گفت بین مودت و دوست‌داشتن قلبی و انتخاب شخص مقابل به عنوان محب خود، و داشتن اخلاق نیکو و خوش‌اخلاقی با شخص، تفاوت وجود دارد؛ ممکن کسی در دل و قلب خود، هیچ محبتی به شخص را نداشته باشد، ولی با او بسار محترمانه و همراه با خوش اخلاقی و محبت رفتار کند. پس دستور قرآن این است که مسلمین به همه افرادی که قصد جنگ و تعرض ندارد، و لو کفار، با نیکی و مهربانی برخورد کنند، ولی نباید هرگز آن‌ها را در قلب خود جای داده و وابستگی قلبی با آنان داشته باشند.

دقیقا معنای تولی و تبری که دو واجب از واجبات ما هستند همین است، یعنی قلب و دل یک مومن باید مملو از محبت خدا و دوستان خداوند معال باشد و هیچ دشمنی از دشمنان خداوند را در آن راه ندهد؛ اما در ظاهر و رفتار اجتماعی موظفیم با همه، رفتاری مسالکت آمیز و همراه با مهربانی و نیکی و خوش اخلاقی داشته باشیم.

در نتیجه: بین تولی و خوش اخلاق بودن در ظاهر، فرق است؛ تولی به معنای محبت قلبی و تعلق‌خاطر و وابستگی روحی است که مخصوص خدا و دوستان اوست، ولی خوش رفتاری که به معنای خوش اخلاقی در ظاهر است، برای همه انسان‌ها و حتی حیوانات وجود دارد و باید نسبت به موننین و دوستان الهی مضاعف باشد. 

 

----------------------------------------------------
پی‌نوشت:
[1].صحیح بخاری، ج1،ص228.
[2]. تاریخ پیامبر اسلام، ص210.
[3].نهج البلاغه/نامه 53.
[4]. تفسیرالمیزان، ج3،ص174.





برچسب ها: اسلام، محبت، دین، دوستی، پیامبر،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 15 بهمن 1393 توسط : علی سیدی
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو