كتاب

«كمال الدین و تمام النعمه» معروف به اكمال الدین صدوق، تألیف شیخ صدوق( رحمه‌الله‌علیه) از مهم‌ترین منابع روایی شیعه، در موضوع غیبت و ظهور امام زمان(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) است که با توجه به قدمت آن از ارزش بالایی برخوردار است.

شیخ صدوق انگیزه خود را از نگارش این كتاب، این‏‌گونه بیان مى‏ ­­فرماید: «انگیزه من در تألیف این كتاب آن بود كه چون آرزویم در زیارت امام رضا(علیه‌السلام) برآورده شد، به نیشابور برگشتم و در آن‌جا اقامت گزیدم و دیدم بیشتر شیعیانى كه به نزد من رفت و آمد مى‏‌كنند، در امر غیبت حیرانند و درباره امام قائم(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) شبهه دارند و از راه راست منحرف گشته و به رأى و قیاس روى آورده‏‌اند، لذا با جمع‌آوری اخبار وارده از پیامبر اكرم و ائمه اطهار(صلوات‌اللَّه‌علیهم اجمعین) تلاش خود را در راه ارشاد ایشان به كار بستم، تا آن‌ها را به حق و صواب دلالت كنم.

تا این‌كه شیخى از اهل فضل و علم و شرف كه از دانش‌مندان شیعه بود، به نام «نجم الدین محمد» به دیدار من آمد، یك روز كه برای من سخن مى‏‌گفت، كلامى از یكى از فلاسفه و منطقیان بزرگ بخارا نقل كرد كه آن كلام، را در مورد قائم(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) حیران ساخته بود و به واسطه طول غیبتش و انقطاع اخبار او را به شكّ و تردید انداخته بود. پس من فصولى در اثبات وجود آن حضرت (علیه السّلام) بیان كرده و اخبارى از پیامبر اكرم و ائمّه اطهار (علیهم السّلام) در غیبت آن امام، روایت كردم و او بدان اخبار آرامش یافت و شكّ و تردید و شبهه را از قلب او زایل ساخت؛ وی از من درخواست كرد كه در این موضوع كتابى برایش تألیف كنم.

پس از مراجعت شبى مولایمان صاحب الزمان(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) را در خواب دیدم، ایشان به من فرمود: چرا در باب غیبت كتابى تألیف نمى‏‌كنى تا اندوهت را زایل سازد؟ عرض كردم: یا ابن رسول اللَّه در باره غیبت پیشتر رساله‏‌هایى تألیف كرده‏‌ام. فرمود نه به آن طریق، اكنون به تو امر مى‏‌كنم كه درباره غیبت، كتابى بنویسی و غیبت انبیاء را در آن بازگو کنی، آن‌گاه آن حضرت رفت. من از خواب برخاستم و تألیف این كتاب آغاز كردم»[۲]

این كتاب، از قدیمى‏‌ترین و معتبرترین منابع روایى شیعه درباره امام زمان(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) مى‏‌باشد. مرحوم شیخ صدوق بعد از این مقدمه، اخبار و احادیث بسیار و داستان‌های مستدل و مستند در باب امامت و امامان آورده و آن‌گاه روایات وارده از پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) و همه امامان معصوم تا امام یازدهم را درباره وجود و غیبت امام دوازدهم را بیان نموده است و در ضمن، شبهات مربوط به طول غیبت و عمر طولانی حضرت را برطرف می‌کند. پس از آن، غیبت بعضی از پیامران مانند حضرت آدم، نوح، صالح، یوسف، ابراهیم و موسی(علیهم‌السلام) را مطرح می‌کند. در قسمت‌های بعدی کتاب، جریان تولد امام زمان(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) و کسانی‌که حضرت را دیده و با او گفتگو کرده‌اند و بعد علت غیبت حضرت و توقیعات وارده از ناحیه مقدسه را شرح داده، سپس کسانی‌که عمر طولانی داشته‌اند، را ذکر کرده است. در قسمت پایانی کتاب، نیز فضیلت انتظار قیام و علامات ظهور حضرت به رشته تحریر در آورده است.

این مسائل با ترتیبی کامل و آراسته تنظیم شده است. ارزش و اعتبار این کتاب، گذشته از جامعیت و استحکام مطالب، به خاطر نزدیکی زمان تالیف آن با آغاز غیبت حضرت مهدی(عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) است زیرا این کتاب در سال ۳۵۲ هجری قمری یعنی زمانی که سن حضرت هنوز به ۱۰۰ سالگی نرسیده بود، تالیف شد. اگر چه نام این کتاب را «اکمال الدین و اتمام النعمه» گویند، ولی صحیح آن «کمال الدین و تمام النعمه» می‌باشد. این کتاب در سال ۱۳۰۱ قمری به طریقه سنگی به چاپ رسیده است و در سال‌های اخیر هم با تحقیق استاد علی اكبر غفاری توسط انتشارات دار الكتب الاسلامیه قم، در سال ۱۳۹۵ قمری چاپ شده است.

منبع

 -----------------------------------------

پی‌نوشت
برای مطالعه بیشتر، مراجعه شود به: لینك1    لینك2
[۱] كلینى، الکافی، تصحیح علی اکبرغفارى و محمد آخوندى، دار الكتب الإسلامیة، سال چاپ چهارم، تهران، ۱۴۰۷ ق، ج۴، ص۱۸۴.
[۲] شیخ صدوق، كمال الدین و تمام النعمة، تصحح،علی اکبرغفارى، چاپ دوم، تهران، ۱۳۹۵ ق، ج۱، ص۴-۲.





طبقه بندی: علم،  پیامبر شناسی، 
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 11 اسفند 1393 توسط : محمد حسین كاظمی
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic