خلیفه دوم از نگاه بخاری و مسلم
تعداد بازدید : مرتبه
عمر بن خطاب

اهل سنت معتقدند که خلفای سه‌گانه جانشینان و خلفای به حقِ پیامبر گرامی اسلام(صلی‌الله‌علیه‌واله) هستند و همه اصحاب ایشان افرادی صدیق و درست‌کار می‌باشند. پیروان خلفاء در میان تمامی اصحاب، احترام و اهتمام ویژه‌ای به خلیفه دوم دارند، که ما هم به عقیده برادران دینی‌مان احترام می‌گذاریم. امّا در این نوشتار از باب بحث علمی  و بدور از هرگونه حب و بغض و تعصبی به برسی شخصیت و اعتقادات خلیفه دوم در منابع معتبر اهل سنت خصوصا صحیحین می‌پردازیم که علم و آگاهی و توجه به آن می‌تواند هم برای برادران اهل سنت و هم برای جویندگان حق و حقیقت، افق‌های روشنی را باز نماید.


به گزارش کتاب صحیح بخاری، خلیفه دوم کسی است که ابتدا در صف مشرکان قرار داشت و  از مسلمان شدن به شدّت هراس و ترس داشت؛ بعد از مسلمان شدن از ترس این‌که مبادا به دست مشرکان کشته شود، در خانه خود مخفی شده بود و با ضمانت «عاص بن وائل» علنا اسلام را پذیرفت. «محمد بن اسماعیل بخاری» می‌نویسد: «عبد اللّه بن عمر می‌گوید: پدرم، در حالی كه ترسیده بود، در خانه مانده بود كه عاص بن وائل آمد و به او گفت: تو را چه می‌شود؟ گفت: قوم تو می‌گویند كه اگر اسلام بیاورم من‌را می‌كشند. گفت: بعد از آن‌كه من تو را امان دادم كسی با تو كاری ندارد. عاص خارج شد مردم را دید كه به سویی می‌روند گفت: كجا می‌روید؟ گفتند: این پسر خطاب را كه اسلام آورده می‌جوییم، گفت: كاری به او نداشته باشید؛ پس مردم بازگشتند».[1]

خلیفه دوم بعد از اسلام آوردن، بارها و بارها در مواقع مختلف به پیامبر گرامی اسلام(صلی‌الله‌علیه‌واله) اعتراض نموده و حتی از فرمان او سرپیچی کرده است.[2] به عنوان نمونه در جریان صلح حدیبیه، که از نظر خدا و رسولش فتح و فرخنده است، بعد از اعتراض به پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌واله) در رسالت و کاردانی حضرت شک می‌کند. در صحیح بخاری آمده است: «پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌واله) صلح حدیبیه را امضا كرد. خلیفه دوم به عنوان اعتراض به عمل‌كرد پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌واله) نزد او آمد و گفت: یا رسول الله! مگر ما بر حق نیستیم و مشركین بر باطل؟!
حضرت فرمود: بله. 
خلیفه دوم گفت: مگر نه این است كه كشته‌های ما در بهشت و كشته‌های آن‌ها در جهنم هستند؟! 
حضرت فرمود: بله.
خلیفه دوم گفت: پس چرا ما این ذلّت را پذیرفتیم؟ آیا می‌خواهید برگردیم به مدینه ...؟ 
حضرت فرمود: «ای پسر خطاب! من رسول خدا هستم و خداوند هیچ‌وقت مرا ضایع نمی‌كند».
خلیفه دوم از سخنان پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌واله) قانع نشد و سوی ابوبكر رفت و آن‌چه را كه به پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌واله) گفته بود، به ابوبكر هم گفت.
ابوبكر به او گفت: او پیامبر خداست و خداوند، پیامبر خود را خوار و ضایع نمی‌كند».[3]
در مصادر دیگر و به طرق متعدد نقل شده است: «عمر گفت: قسم به خدا! از زمانى كه اسلام آورده‌ام، جز امروز(در نبوت رسول خدا) شك نكرده‌ام. سپس نزد پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌واله) آمد و گفت: اى رسول خدا! مگر شما پیامبر خدا نیستى؟
حضرت فرمود: بلى هستم.
عمر گفت: مگر ما بر حق و دشمنان ما بر باطل نیستند....».[4]

خلیفه دوم کسی‌ست که هیچ‌گاه شان پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌واله) و احترام ایشان را حفظ نکرد؛ بخاری در شان‌النزول آیه 2 سوره حجرات که می‌فرماید: «یا ایُّهَا الَّذِینَ ءَامَنُواْ لاَ تَرْفَعُوَّاْ اءَصْوَ تَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِىِّ وَلاَ تَجْهَرُواْ لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اءَن تَحْبَطَ اءَعْمَ لُكُمْ وَاءَنتُمْ لاَتَشْعُرُون: اى كسانى كه ایمان آورده اید، صداهایتان را بالاتر از صداى پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌واله) نبرید و همان‌گونه كه بعضى از شما نسبت به دیگرى بلند گفت و گو مى‌كنید، با پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌واله) این‌گونه سخن مگویید؛ مبادا اعمال شما نادانسته نابود شود و خود ندانید)». می‌نویسد: «خلیفه اول و دوم در محضر پیامبراکرم(صلی‌الله‌علیه‌واله) اختلاف کردند و با صدای بلند شروع کردند به بگو و مگو؛ سپس این آیه نازل شد. در ادامه می‌نویسد: «چیزی نمانده بود كه ابوبكر و عمر هلاك شوند، زمانی كه هیئتی از بنی تمیم نزد پیامبر اكرم(صلی‌الله‌علیه‌واله) آمدند، در این حال یكی از آن دو به اقرع بن حابس تمیمی حنظلی برادر بنی مجاشع اشاره كرد، دیگری هم به شخص دیگری اشاره كرد، در این حال ابوبكر به عمر گفت: تو خواستی با من مخالفت كنی.
عمر نیز به ابوبكر گفت: من چنین قصدی نداشتم و این بگو مگو میان آن دو به قدری ادامه یافت كه صدای آنان نزد رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌واله) بلند شد».[5]

هم‌چنین خلیفه دوم بی‌احترامی و بی‌حرمتی به پیامبر را به نهایت حد رسانده و زمانی‌که پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌واله) در بستر بیماری افتاد و خواستند وصیتی بنویسند که از گمراه شدن مردم جلوگیری کند، او مانع این وصیت شد و با کمال وقاحت به پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌واله) نسبت هذیان‌گویی داد، سپس میان اصحاب اختلاف و دو دسته‌گى و جار و جنجال ایجاد شد، تا جایى كه آن حضرت با ناراحتى آن‌ها را بیرون كرد.[6]

شدت این عمل و اثرات جان‌سوز این واقعه به قدری بالاست، که «ابن عباس» همیشه می‌گفت: «پنج‌شنبه و چه روز پنج‌شنبه سختى بود».[7]

این در حالی است که قرآن کریم راجع به پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌واله) می‌فرماید: ««ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا[حشر/7] آن‌چه را كه رسول خدا فرمود بگیرید و از آن‌چه كه نهى كرد دست بردارید». هم‌چنین فرمود: «وَ ما یَنْطِقُ عَنِ الْهَوى * إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْىٌ یُوحى[نجم/3و4] او سخن از روى هواى نفس نمى‏‌گوید بلكه آن‌چه مى‏‌گوید وحى الهى است». حال قضاوت با خوانندگان عزیز که آیا در این آیات استثنایی و حصری وجود دارد؟ آیا متعلق به زمان خاصی است؟

بنابراین خلیفه دوم در صحیحین اهل سنت، دارای رفتارها و عمل‌کردی‌ست که از یک جانشین پیامبر الهی به دور است. علاوه بر این مطالبی که بیان شد، رفتارهای بسیاری از وی در صحاح سته نقل شده است، مثل برخورد خشن و تند، کتک زدن زنان، عدم علم و آگاهی کامل نسبت به احکام شریعت و.... که حتی یکی از این‌ها در شأن خلیفه مسلمین نیست.

در پایان از برادران اهل سنت تقاضا دارم تا کمی بیشتر در منابع خود تأمل  و تفکر کنند.

 

_______________________________________-

پی‌نوشت
[1]. صحیح البخاری، ج 3 ص 1403، ح3651، بَاب إِسْلَامُ عُمَرَ بن الْخَطَّابِ ، تحقیق د. مصطفی دیب البغا، ناشر: دار ابن كثیر، الیمامة - بیروت، چاپ سوم.
[2]. فرستادن عمر توسط پیامبر به مکه و نرفتن او از ترس کشته شدن؛ ابن هشام، اسد الغابة فی معرفة الصحابةج4،ص145.
[3]. صحیح البخاری ج4 ص103،  ناشر: دار طوق النجاة، چاپ اول سال 1422هـ؛ صحیح مسلم، ج5، ص175.پ
[4]. المصنف، ج 5، ص 339، ناشرالمكتب الإسلامی - بیروت، چاپ دوم؛ . المعجم الكبیر ج20 ص9 ؛ الدر المنثور ج7 ص530.
[5]. صحیح البخاری ج4 ص103؛  صحیح مسلم، ج5، ص175.
[6]. صحیح بخارى، ج 1، ص 39، كتاب العلم، باب كتابة العلم؛ ج 4، ص 85، باب دعاء النبى؛  صحیح مسلم، ج 3، ص 9 - 1257، كتاب الوصیة، باب 5، ح 22 - 20.
[7]. صحیح مسلم، کتاب الوصیه، باب ۶، ح ۷.





برچسب ها: خلیفه دوم، عمر فاروق، صحیح بخاری، صحیح مسلم،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 1 اردیبهشت 1394 توسط : علی سیدی
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات