مِلک فاطمه

گزارش کوتاه ولی تکان‌دهنده و غیر قابل باور غصب فدک، پرسش‌هایی مهم را در برابر ما قرار می‌دهد که حتما باید به آن جواب داده شود. اولا: فدک چیست و چگونه به ملکیت حضرت فاطمه(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در آمد؟ ثانیا: چه رازی وجود داشت که پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فدک را به ملکیت حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در آوردند؟

رهروان ولایت ـ گزارش کوتاه ولی تکان‌دهنده و غیر قابل باور غصب فدک، پرسش‌هایی مهم را در برابر ما قرار می‌دهد که حتما باید به آن جواب داده شود. اولا: فدک چیست و چگونه به ملکیت حضرت فاطمه(صلی‌الله‌علیه‌وآله) در آمد؟ ثانیا: چه رازی وجود داشت که پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فدک را به ملکیت حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) در آوردند؟

در جواب سوال اول باید گفت:
اولا: «فدک» روستایی آباد و حاصل‌خیز نزدیک خیبر، و به فاصله صد و چهل کیلومتری مدینه بود، میان مدینه و فدک سه روز راه بود و در آن چشمه‌ای جوشان و نخل‌های فراوانی وجود داشت که پس از خیبر نقطه اتکاء اقتصادی یهودیان در حجاز به شمار می‌رفت؛ چرا که درآمد آن بین 25 تا 70 هزار دینار بوده است.[1]

ثانیا: پس از آن‌که لشکریان اسلام خیبر را فتح کردند، رعب و وحشتی در دل یهودیان فدک افتاد که دیر یا زود سپاهیان اسلام به آن‌جا حمله کرده و آن‌جا را نیز به تصرف خود در خواهند آورد. اهالی فدک برای در امان ماندن از حملۀ سربازان اسلام، نماینده‌ای را به حضور پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فرستادند و پیشنهاد کردند که نیمی از درآمد «فدک» را به آن حضرت بدهند و در مقابل اهالی فدک از حمله سربازان اسلام در امان بمانند. پیامبر گرامی اسلام(صلی‌الله‌علیه‌وآله) پیشنهاد آنان را پذیرفت و صلح‌نامه‌ آنان را امضاء کرد و پس از آن فدک «خالصه رسول‌الله» شد.[2]

ثالثا: «خالصه رسول‌الله» به اموالی گفته می‌شد که بدون جنگ در اختیار رسول‌الله(صلی‌الله‌علیه‌وآله) قرار می‌گرفت و ایشان حق هر گونه تصرف در آن را داشت. بر همین اساس پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) نیز بعد از نزول آیه : «وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ [اسرا/26] حقّ خویشاوند را ادا كن» حضرت فاطمه را خواست و به امر خداوند متعال فدک را به آن حضرت بخشید و به «ملکیت» وی در آورد.[3]

اما در رابطه با علت این هدیه‌ی پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به دخت گرامی خود فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها) به چند علت می‌توان اشاره کرد:

1) رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌توانست خالصه‌ی خود را بدون هیچ محدودیتی به هر کس که می‌خواست ببخشد، ولی از آن‌جایی که فدک درآمد بالایی چون 70 هزار دینار در سال داشت، و امکان استفاده ناصحیح از آن ممکن بود، پیامبر می‌خواست در تصرف کسی قرار دهد که در اوج اخلاص و پاکی قرار داشته باشد و آن کس، جز فاطمه و امیرالمومنین(علیهماالسلام) نبودند، چرا که آنان مصداق آیه مبارکه: «وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِینًا وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا [انسان/8] و غذاى خود را با علاقه (و نیاز) به آن و از روى محبت خدا به فقیر و یتیم و اسیر انفاق مى‏‌كنند» بودند و امتحان خود را در ایثار و گذشت در کمک به محرومین و پا برهنه‌گان پس داده بودند. از همین‌رو رسول خدا(صلی‌الله‌علیه‌وآله) فدک را به عنوان «باقیات و صالحات» در اختیار حضرت فاطمه(سلام‌الله‌علیها) قرار داد، چرا که مطمئن بودند که آنان درآمد فدک را جز در رضای خداوند متعال و در جهت محرومین به کار نمی‌گیرند.

2) پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) امیرالمومنین(علیه‌السلام) را در روز غدیر به عنوان امام و جانشین خود قرار داده بود، از آن‌جا که می‌خواستند پشتوانه مهم اقتصادی و مالی را از پیش برای آن حضرت و حاکمیت سیاسی و ولایی اهل‌بیت(سلام‌الله‌علیها) فراهم کرده باشد، فدک را به ملکیت حضرت فاطمه(سلام‌الله‌علیها) در آورد.

3) پیش‌رفت و اعتلای اسلام به همان اندازه که مدیون فداکاری و جان‌بازی امیرالمومنین(علیه السلام) بود، مدیون گذشت و فداکاری حضرت خدیجه نیز بود؛ حضرت خدیجه بود که بدون هیچ چشم‌داشتی تمام اموال خود را خرج اسلام کرد.
محدث قمی در این رابطه می‌نویسد: «پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به فاطمه(سلام‌الله‌علیها) فرمودند: برای مادرت خدیجه «مَهری» است که بر گردن پدرت محمد(صلی‌الله‌علیه‌وآله) است و پدرت فدک را به جهت آن «مَهر» [که به سبب آن مدیون است] به تو داد، من آن را به نام تو و فرزندان پس از تو کرده‌ام. امیرالمومنین(علیه‌السلام) نامه [و سند] این اعطای فدک را در پوست چرمی نوشت و خود حضرت(علیه‌السلام) و اُمّ ایمن و غلام رسول‌الله(صلی‌الله‌علیه‌وآله) به آن شهادت دادند.»[4] [5]

 

--------------------------------------------------
پی‌نوشت:
[1]. معجم البلدان، ج4، ص 238؛ مجمع البحرین، ص 419.
[2]. الفتوح البلدان بلاذری، ج 1، ص 41.
[3]. شواهد التنزیل حکانی، ج1، ص 338؛ الدر المنثور سیوطی، ج 4، ص 177.
[4]. سفینة البحار، ج 1، ص 351.
[5]. من فاطمه (سلام‌الله‌علیها) هستم، ص 72.





داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 7 اردیبهشت 1394 توسط : سلمان خلیلی
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو