تبلیغات
سفیران نور - مشکلات امیرالمومنین در برقراری حکومت اسلامی

خلافت امام علی (علیه‌السلام)
وقتی امیرالمومنین(علیه‌السلام) به خلافت رسید، بنی‌امیه سخت متأثر شدند. معاویه با طرح این شبهه که علی از یاری عثمان خودداری کرده است تمام گناه آن را به گردن امام(علیه‌السلام) گذاشت. و از حماقت سپاهیان خود و...

رهروان ولایت ـ در طول بیست پنج سال حکومت خلفا، انحرافات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی فراوانی در جامعه نو پای اسلامی پدید آمده بود؛ وقتی امیر المومنین(علیه‌السلام) خلیفه شد، این انحرافات به عنوان موانع بزرگ در مقابل حضرت قرار گرفتند و هر گونه اصلاحی را با معضل و دشواری روبه‌رو می‌کرد.
امیرالمومنین(علیه‌السلام) برای برداشتن همین موانع بود که مجبور شد در کمتر از چهار سال، سه جنگ داخلی را پشت سر بگذارد. مرتجعان و مخالفان سیاست‌های اصلاحی امیرالمومنین(علیه‌السلام) با ایجاد موانع و نهایتا با به شهادت رساندن او، تلاش‌های اصلاح‌طلبانه‌ی حضرت را ناتمام گذاشتند.

از جمله مشکلاتی که امیرالمومنین(علیه‌السلام) در دوران حکومتش با آن‌ها روبرو بود میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

1. گستردگی انحرافات فرهنگی: 
در اثر سیاست‌های غلط فرهنگی و گسترش بدون برنامه حوزه اسلامی به وسیله فتوحات، انحرافات عمیق فرهنگی در جهان اسلام خودنمایی می‌کرد. مسلمانان علاوه بر ناآگاهی از مبانی دین اسلام، بسیاری از بدعت‌های خود را جزئی از اسلام می‌دانستند و عده‌ای از عالم نماها حق تشریع و اجتهاد برای خویش قایل بودند. سیره خلفا مخصوصا سیر‌ه‌ی شیخین به عنوان حجت شرعی تلقی می‌شد و احکام اسلام ناب محمدی(صلی‌الله‌علیه‌وآله) معطل مانده بود. مردم اسلام را به شکل دولتی و تابع دولت می‌دیدند و روح دینی در آن‌ها ضعیف شده بود.

بنابراین احیاء و مطرح کردن احکام قرآن و سنت و اجرای آن‌ها با معضلات جدی روبه‌رو و نیازمند کار فرهنگی بود که وقت زیاد می‌طلبید و هم نیروی مومنو متعهد لازم داشت که هیچ یک برای امیرالمومنین(علیه‌السلام) فراهم نبود. لذا با شهادت آن حضرت  افراد فرصت‌طلب با استفاده از همین زمینه‌ها مجددا حاکمیت را به‌ دست گرفتند.

2. تبعیض نژادی:
یکی از سنت‌های غلطی که خلفا از خود به جای گذاشتند مساله تبعیض نژادی بود. وقتی امیرالمومنین(علیه‌السلام) به حکومت رسید اعلام کردند: «حضرت آدم نه غلام به دنیا آورده و نه کنیز، مردم همه آزادند... اکنون مالی نزد من است و من آن‌را به طور مساوی تقسیم خواهم کرد.»[1]
بین قریش و غیر قریش فرقی نبود و فرمود: «در کتاب خدا فرزندان اسماعیل بر اسحاق برتری ندارند» و در پاسخ اشعث که به سیاست مالی حضرت معترض بود، فرمود: «اگر فرقی بین بندگان خدا تقسیم بیت‌المال بگذارم، از جاهلین خواهم بود.»[2] به‌ هر حال این سیاست حضرت (علیه‌السلام) منافع عده‌ای از اشراف را به خطر انداخت و لذا در تضعیف حکومت حضرت به پا خاستند.

3. تبعیض‌های حقوقی و مالی: 
خلفا مهاجران را برتر از انصار و انصار اولیه را برتر از دیگر مسلمانان می‌دانستند و اموی‌ها، بنی‌امیه را بالاتر از بقیه مسلمانان می‌شمردند. و در پرداخت‌های مالی و جایگاه‌های سیاسی، این موارد را در نظر می‌گرفتند. وقتی امیرالمومنین(علیه‌السلام) حکومت را در دست گرفت. تمام امتیازات موهوم را کنار گذاشت و جایگاه‌های سیاسی را در اختیار افراد لایق و مؤمن قرار داد و پرداخت‌های مالی را هم‌سان و هم‌گون نمود. به‌ همین جهت اشراف صاحبان ثروت در آن روز علیه این سیاست حضرت  قیام کرده و جنگ جمل(اولین جنگ داخلی) را پدید آوردند که پیامدهایی بسیار مخربی در جهان اسلام داشت.

4. حزب اموی:
حزب اموی، به سرکردگی معاویه، به چند علت با اسلام و مظهر اسلام یعنی امیرالمؤمنین(علیه‌السلام) مخالف بودند:

1. رقابت قومی که در سه نسل متوالی متراکم شده بود.

2. کینه شخصی که نسبت به امیرالمومنین(علیه‌السلام) داشتند؛ زیرا حضرت برادر و دایی معاویه و سردم‌داران قریش را در جنگ‌ها به هلاکت رسانده بود.

3. تباین قوانین اسلام با زندگی اجتماعی رؤسای قریش مخصوصا اموی‌ها.

4. طینت و مزاج منفعت‌پرستانه و مادی حزب اموی که اسلام و سیاست امیرالمومنین(علیه‌السلام) با آن مخالف بود. بنابراین اختلاف معاویه با حضرت یک اختلاف عمیق بود در ابعاد گوناگون: اختلاف قومی، رقابت سیاسی، کینه شخصی، اختلاف در طرز تفکر، ادراک و احساسات.

به همین‌جهت وقتی امیرالمومنین(علیه‌السلام) به خلافت رسید، بنی‌امیه سخت متأثر شدند. معاویه با طرح این شبهه که علی(علیهالسلام) از یاری عثمان خودداری کرده است، قتل عثمان را به گردن امام گذاشت. و از حماقت سپاهیان خود و سستی تازه مسلمانان عراق بهره جست. و به بهانه خون‌خواهی عثمان مشکلات عدیده‌ای را در جهان اسلام به وجود آورد.

بنابراین یکی از مشکلات عمده‌ی امیرالمومنین(علیه‌السلام) بنی‌امیه بودند که از قدرت نظامی و اقتصادی نسبتا زیادی برخوردار بودند.

----------------------------------------------------------------

پی‌نوشت
[1]. روضه کافی، ص 99، ح 26.
[2]. نهج‌السعادة، ج1، ص 212.
[3]. زمینه‌های قیام امام حسین (علیه‌السلام)، ج1، ص 321.





داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ شنبه 12 اردیبهشت 1394 توسط : سلمان خلیلی