کلاس خداشناسی در محضر امام کاظم
تعداد بازدید : مرتبه


کلاس خداشناسی در محضر امام کاظم

امام موسی کاظم(علیه‌السلام) هفتمین امام شیعیان آن‌چنان در فضیلت‌های اخلاقی  و علمی نمونه بود و از منش و سلوکی پاک‌ برخوردار بود که همگان را متأثر می‌ساخت، و از چنان علم و دانشی برخوردار بود که از همان کودکی شگفتی مردم را بر‌می‌انگیخت. تا آن‌جایی که اهل مدینه «زین‏ المجتهدین» اش مى‌‏خواندند.[1] ایشان در باب خداشناسی و اسماء و صفات الهی، بیانِ بسیار زیبا و شیوایی دارند که هر انسانِ جویای حقیقت را سیراب می‌کند که مختصری از آن را برای طالبان معرفت و شناخت بیان می‌نماییم.
 

«فتح بن یزید» از امام کاظم(علیه‌السلام) سوال کرد که: کمترین حد معرفت (خدا) چیست؟ حضرت فرمودند: «آن است که انسان اقرار کند که جز او خدایی نیست و شبیه و مانند ندارد … و هیچ چیزی مانند او نیست».[2]



حضرت موسی‌ بن جعفر(علیه‌السلام) در بیان زیبایی در تفسیر توحید و وحدانیت خداوند و صفات الهی به «محمد بن ابی عمیر» می‌‌فرمایند:«ای ابو احمد، در مورد توحید از حدود آن‌چه خداوند در کتاب خود ذکر فرموده مگذر که هلاک می‌شوی. بدان خدا یکتایی است یگانه و بی‌نیاز، کسی را نزاییده است تا از او ارث ببرد و کسی نیز او را نزاییده تا با او مشارکت کند. زن و فرزند و شریکی برنگزیده، اوست زنده‌ایست که هرگز نمی‌میرد و توانایست که هرگز در نمی‌ماند، غالبیست که هرگز مغلوب نمی‌شود، بردباریست که هرگز شتاب نمی‌کند، دائمیست که هرگز هلاک و نابود نمی‌شود، جاودانیست که هرگز فانی نمی‌شود، ثابتیست که هرگز زوال ندارد، بی‌نیازیست که هرگز محتاج نمی‌شود، عزیزیست که هرگز خار و ذلیل نمی‌شود، داناییست که نادانی در او راه ندارد، عادلیست که هرگز ستم نمی‌کند، بخشنده‌ایست که هرگز بخل نمی‌ورزد.
عقل‌ها نمی‌توانند او را اندازه‌گیری کنند و خیال‌ها بر او واقع نمی‌شوند، اندازه‌ها بر او احاطه ندارند و جایی او را فرا نمی‌گیرد. دیده‌ها و خیال‌ها او را درنیابند و او دیدگان را دریابد و او لطیف و خبیر است. همانند او چیزی نیست و او شنوا و بیناست. و او همان نخستینی‌ست که پیش از او چیزی نبوده و آن پایانی است که بعد از او چیزی نخواهد بود و او قدیم است و آن‌چه غیر اوست پدیدآورده شده و آفریده شده...».[3]

امام کاظم(علیه‌السلام) در نفی تجسیم و جسمانیت خداوند می‌فرماید: «خداوند جلیل‌تر و عظیم‌تر از آن است که به دست، پا، یا حرکت یا سکون محدود و اندازه‌گیری شود، یا به درازی یا کوتاهی توصیف شود، یا خیال‌ها به او برسند و عقل‌ها به صفتش احاطه پیدا کنند».[4]

هم‌چنین حضرت و در نفی عقیده شخصی که گفت: «خداوند جسمى است كه چیزى مانند او نیست، او دانا، شنوا، بینا، توانا، متكلّم و ناطق است، و كلام و قدرت و علم در یك روش مى‏‌باشند، هیچ كدام از آن‌ها مخلوق نیستند». فرمود: «گوینده این كلام از رحمت خدا به دور باد، مگر نمى‏‌داند كه جسم محدود است و كلام غیر متكلّم است، پناه مى‏‌برم به خدا و از این سخن بیزارى می‌جویم؛ خداوند متعال نه جسم است، نه صورت؛ او هرگز محدود نیست و هر چیز جز او مخلوق است، به محض اراده‏ و خواست او موجود شود، بدون كلام و حركت خاطر و سخن زبانى».[5]

هم‌چنین حضرت درباره مردمی که عقیده داشتند كه خداى تبارك و تعالى از آسمان به زمین فرود می‌آید، فرمود: «خدا فرود نیاید و نیازى به فرود آمدن ندارد، دیدگاه او نسبت به نزدیك و دور برابر است، هیچ نزدیكى از او دور نشده و هیچ دورى به او نزدیك نگشته، او به چیزى نیاز ندارد، بلكه نیاز همه به اوست؛ او عطا كننده است، شایسته پرستشى جز او نیست، عزیز و حكیم است».
اما گفته وصف‌‏كنندگانى كه می‌گویند: «خداى تبارك و تعالى فرود آید». این سخن كسى است كه خدا را به كاهش و فزونى نسبت دهد، افزون بر آن‌كه هر متحرّكى احتیاج به محرّك یا وسیله حركت دارد، كسى كه این گمان‌ها را به خدا برد هلاك گردد، و بپرهیزید از این‌كه راجع به صفات خدا در حدّ معینى بایستید و او را به كاهش یا فزونى یا تحریك یا تحرّك یا انتقال یا فرود آمدن یا برخاستن یا نشستن محدود كنید، خداوند از وصف واصفان و ستایش ستایندگان و توهّم متوهّمان والا و گرامى است».[6]

سخنان امام کاظم(علیه‌السلام) در باب خداشناسی بسیار عالی و تمام و کامل است و در مباحث کلامی و فلسفی براهین آن به اثبات رسیده است که بیان آن در این نوشتار نمی‌گنجد.

____________________________________________

پی‌نوشت:

[1]. اصول كافى، ج2، ص418.
[2]. همان، ج ۱، ص ۸۶.
[3].توحید شیخ صدوق، ص105.
[4]. همان، ص96.
[5]. الاحتجاج-ترجمه جعفرى، ج‏2، ص338.
[6].همان، ص 340.
 





برچسب ها: امام کاظم، خداشناسی، معرفت شناسی، افرینش الهی،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 23 اردیبهشت 1394 توسط : علی سیدی
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات