فلسفه و ضرورت بعثت پیامبران
تعداد بازدید : مرتبه


محمد رسول الله


پیامبران الهی مبعوث شدند تا بدین طریق واسطه فیض الهی قرار گیرند و آن‌چه را که انسان برای سعادت و خوش‌بختی نیاز دارد به او تعلیم دهند و از تاریكى‌‏هاى ضلالت به سمت نور، هدایت کنند و در میان مردم عدالت برپا کنند، چنان‌که قرآن کریم درباره فلسفه بعثت انبیا می‌فرماید:«لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ[حدید/25] به راستى [ما] پیامبران خود را با دلایل آشكار روانه كردیم و با آن‌ها كتاب و ترازو را فرود آوردیم تا مردم به انصاف برخیزند».

از همین روی خداوند متعال آخرین سفیر و گل سر سبد هستی را بعد از زمانی‌که دنیا را ضلالت و گم‌راهی، شرک و بتپرستی فرا گرفته بود، فرستاد تا بشریت را از خواب غفلت و گم‌راهی نجات دهد و توحید را که اصلی‌ترین و مهم‌ترین پیام بعثت است، در دنیا حاکم کند. آن چنان‌که اسلام به نام دین توحید شناخته می‌شود.


آری خداوند متعال حضرت محمد مصطفی(صلی‌الله‌علیه‌واله) را به حق برانگیخت تا کار خود را که به واسطه پیامبران گذشته تمام نشده بود، به اتمام رسانده و آن‌چه را مقدر ساخته بود به انجام رساند و در نهایت جامعه واحد جهانی بر محور دین مبین اسلام شكل گرفته و همگان به طور هماهنگ، خداوند را پرستش كرده و متخلق به اخلاق حمیده گردند.

امّا مساله‌ و سوالی که از دیرباز مطرح بوده این است که انسان‌ها در زیر سایۀ نعمت عقل و اندیشه، مصالح و مفاسد خویش را درک می‌کنند و به آن‌چه که مصلحت او در آن است عمل می‌کنند و سعادت و خوش‌بختی را در آغوش می‌کشند، پس دیگر با وجود عقل، چه نیاز و ضرورتی برای مبعوث شدن پیامبران وجود دارد؟ و هدف اصلى و فلسفه ارسال رسل و انزال كتب چیست؟

پاسخ این است که انسان‌ها با وجود عقل و شعور و اراده و با وجود این همه پیشرفت‌های علوم، باز بشر به انبیاء و قانونی آسمانی و الهی نیاز دارد. چرا که عقل انسان داری محدودیت‌های بسیاری می‌باشد و چنان که در این مطلب گفته شد انسان برای رسیدن به سعادت و خوش‌بختی نیازمند هفت دسته اطلاعات تخصصی است که بشریت حتی به یکی از آن‌ها هم دست نیافته است. بنابراین ما به قانونی الهی و فرستاده‌ای الهی برای بیان این قوانین برای حرکت به سمت ابدیت نیازمند هستیم.

در این جا به دو برهان و استدلال عقلی برای وجوب و ضرورت بعثت انبیاء اشاره می‌کنیم:

1. برهان حکمت:
این برهان بر سه مقدّمه استوار است: 1. هدف از خلقت، تكامل انسان (از راه افعال اختیارى) است. 2. تكامل انسان بدون شناخت ممكن نیست. 3. شناختِ حاصل از عقل و حس كافى نیست. نتیجه این مقدّمات عبارت است از: راهى دیگر براى رسیدن به تكامل لازم است و آن، وحى و بعثت پیامبران است.[1]

2. برهان لطف:
بعثت پیامبران به جهت فوائد کثیره‌ای که دارد، لطف محسوب می‌شود. 2. لطف بر خداوند واجب است . نتیجه آن که ارسال رسل بر خداوند متعال واجب است.[2]                       

 امام صادق(علیه‌السلام) در بیان زیبایی به این دو برهان اشاره می‌کند که بسیار قابل تأمل است. ایشان در پاسخ به زندیقى‏  که خدمت‌ حضرت عرض كرد: از كجا شما اثبات پیغمبران مى‌‏كنید و مى‌‏گوئید كه ضرورت دارد كه خدا پیغمبران را مبعوث كند؟
حضرت فرمودند: «چون ما به براهین عقلیّه و نقلیّه و شواهد قطعیّه، ثابت كردیم كه ما خالق داریم،  خالقی حكیم و صانعى علیم كه از مشاهده و مكالمه با جمیع مخلوقات مبراست و مخلوقات او نمى‌‏توانند به او برسند به نحوى كه با او ملامسه نمایند، یا با او گفت و شنود نمایند. و چون آن خالق، حكیم و لطیف است، البتّه مخلوقات و بندگان خود را ضایع نمى‌‏گذارد. پس باید پیغمبران را مبعوث كند كه خالق هستی را بشناسانند و اوامر و نواهى او را به آنان تبلیغ نمایند و بر چیزى كه باعث مصلحت و خیریّت آنان در آن باشد هدایت كنند و به آن‌چه باعث بقاى ایشان است و صلاح دنیا و آخرت‌شان در آن است هدایت نماید و آن پیغمبران و رسولان برگزیدگانند و خداوند متعال آنان را جمیع حكمت‌ها آموخته است و ایشان را به حكمت بر بندگان خود برانگیخته است و هر چند با سایر مردم در خلقت و صورت بشریّت یکسان هستند، امّا از جانب خدا مؤیّدند به نفوس قدسیّه، و مخصوص‏‌اند به معجزات باهره و كرامات قاهره كه غیر او با پیامبران در این امور شركت ندارد. و هر گاه ثابت شد كه وجود پیغمبر واجب است و ضرور دارد، باید در هر زمانى، پیغمبرى یا نائب او باشد تا زمین از حجّت خدا خالى نباشد».[3]

بنابراین به دلیل آن که عقل در تشخیص مصالح و مفاسد خود محدودیت دارد و قادر به تشخیص و درک همه نیازهای انسان در حرکت‌ش به سمت ابدیت نیست، و به دلیل آن که بشر قادر به ارتباط مستقیم با خداوند تبارک و تعالی نیست و از آن‌جایی که انسان برای رسیدن به خوش‌بختی و سعادت حقیقی نیازمند به احکام و قوانین الهی دارد، بر خداوند واجب است که همه این موانع را به واسطه مبعوث کردن پیامبران برطرف سازد.
و از همین جا لطف الهی شامل جهانیان گردید و پیامبر خاتم(صلی‌الله‌علیه‌واله) به رسالت مبعوث گشت و خداوند او را مانند باران بهاری برای تشنگان حقیقت و مایه سربلندی و عزت و شرافت بندگان صالحش قرار داد.

 

____________________________________
پی‌نوشت
[1]. آموزش عقاید مصباح، 77.
[2]. شرح كشف المراد، علی محمدی، ص 376.
[3]. اصول كافى، ج 1،كتاب الحجّة، ص 168.





برچسب ها: بعثت پیامبر اکرم، فلسفه بعثت، ضرورت بعثت انبیا، پیامبر اکرم،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 29 اردیبهشت 1394 توسط : علی سیدی
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic